У пасляваеннай Полынчы знаходзілася каля 150 тыс. грамадзян беларускай нацыянальнасці. Пераважную болынасць з іх складалі аўтахтонныя жыхары польска-беларускага памежжа, якія пражывалі ў Беластоцкім ваяводстве. Аднак пэўная колькасць польскіх беларусаў, якія паходзілі з Наваградчыны, Віленшчыныі (...)

Brześć, położony u ujścia Muchawca do Bugu, znajdował się na jednym z głównych europejskich szlaków komunikacyjnych. Gród, wzmiankowany po raz pierwszy w 1019 roku, był ważnym ośrodkiem życia politycznego, religijnego i gospodarczego. W ciągu XI-XVI wieku Brześć wielokrotnie zmieniał swoją przynależność państwową. Na przeciągu tego okresu ziemia brzeska należała do Rusi Kijowskiej, księstw ruskich, Księstwa Halicko-Wołyńskiego, Korony Polskiej, a od końca XIV wieku do Wielkiego Księstwa Litewskiego. (...)

Пра ўзнікненне і значэнне Супрасльскага манастыра напісана шмат прац у польскай і іншых гістарыяграфіях. Манастыр у Супраслі займае асаблівае агультнапрызнанае месца ў гісторыі ўсходняй царквы, рэгіёна і культуры некалькіх славянскіх народаў. Гэты самы заходні праваслаўны манастыр у другой (...)

Średniowieczne dzieje ziem białoruskich przed powstaniem Wielkiego Księstwa Litewskiego znane są wyłącznie w ujęciu sąsiadów przodków dzisiejszych Białorusinów. Niestety, nie zachowały się żadne źródła pisane, wytworzone przez mieszkańców ówczesnej Białorusi, które pozwoliłyby rozważać o ich świadomości historycznej w okresie przedlitewskim. Najdawniejszym zabytkiem latopisarstwa litewsko-ruskiego jest Latopisie wielkich książąt litewskich. Jego pierwsza część, opowieść o Kiejstucie i jego (...)

Jednym z najtrudniejszych problemów na drodze do ziem kresów wschodnich II Rzeczypospolitej było określenie zasad postępowania w kwestii wyznaniowej. Większość Białorusinów oraz Ukraińców z Wołynia było wyznawcami prawosławia. Około 200 tysięcy Białorusinów wyznawało katolicyzm, niemal 3 miliony Ukraińców należało do Kościoła greсkokatolickiego (unickiego). Wyznanie w przypadku Ukraińców grekokatolików było jednym z najważniejszych elementów tożsamości narodowej. Ogromny wpływ na życie Kościoła (...)

Pojawienie się wojsk polskich na ziemiach zamieszkałych przez Białorusinów wiosną 1919 r. wywołało nadzieje wśród części białoruskich elit oraz konflikt między ludnością i wszystkimi czynnikami reprezentującymi władzę polską. Powołany, jako tymczasowa administracja, Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich w rzeczywistości prowadził politykę bardziej odpowiadającą koncepcjom narodowych demokratów. Wynikało to w dużej mierze z konieczności uwzględniania nastrojów panujących wśród miejscowej społeczności (...)

Wschodnie województwa Wielkiego Księstwa Litewskiego (połockie, witebskie i mścisławskie) należały w końcu XVI wieku do obszarów o zdecydowanej dominacji prawosławia nad wyznawcami innych wyznań chrześcijańskich. Katolicyzm ledwie zaczął się tam szerzyć za przyczyna nielicznych na razie fundacji królewskich i prywatnych (podejmowanych przede wszystkim z inicjatywy napływowej szlachty). Do najważniejszych centrów misjonarskiej działalności duchowieństwa katolickiego na tym terenie należał Połock, gdzie (...)

„Opis ziem” (Descriptiones terrarum) odkrył i opublikował Marvin L. Colker1. „Opis” jest częścią tzw. Rękopisu Dublińskiego. Traktat w zamyśle poświęcono Tatarom, lecz zasadnicza część utworu albo się nie zachowała, albo w ogóle nie była napisana. Zachowany wstęp do traktatu przedstawia w zasadzie geografie Europy. Wspomina przy tym o istnieniu na północ i zachód od Norwegii wysp, z których jedna M. L. Colker zidentyfikował jako kontynent północnoamerykański. Interpretacje te powszechnie uznano (...)

W wyniku porozumień niemiecko-radzieckich i działań wojennych we wrześniu 1939 r. wszystkie ziemie zamieszkałe przez Białorusinów znalazły się w granicach Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Do BSRR włączono województwo białostockie (z wyłączeniem powiatu suwalskiego i kilku gmin powiatu augustowskiego) oraz należący do województwa warszawskiego powiat łomżyński wraz z kilkoma gminami powiatów ostrołęckiego. 5 grudnia 1939 r. Prezydium Rady Najwyższej BSRR dokonało nowego podziału administracyjnego (...)

Śmierć Witolda, która nastąpiła 27 października 1430 r., zamykała pewien etap stosunków polsko-litewskich. Kończył się okres współdziałania obu państw opartego na wspólnocie interesów. Było to w dużej mierze zasługą samego Witolda, który konsekwentnie dążąc do emancypacji Litwy zdawał sobie jednak sprawę, że sojusz z Polską służył interesom Wielkiego Księstwa. Jednakże już pod koniec życia księcia rozpoczął się proces stopniowego narastania coraz to silniejszych kontrowersji w łonie unii. (...)