Перыяд рамантызму, г.зн. пачатак 19 ст. – час, калі народы Цэнтральнай і Паўднёвай Еўропы стваралі свае “нацыянальныя гісторыі”. У іх павінна было адлюстроў вацца слаўнае мінулае, сучасныя пакуты і светлая будучыня. Само сабой, чэхі таксама стварылі такую гісторыю. Узнік “міф чэхаў”, які быў зафіксаваны з дапамогай папулярнай літаратуры – гістарычнай і мастацкай. Пра розныя міфы ў нашай гісторыі гаворыцца вельмі часта. Што ж уяўляе сабой гістарычны міф? Ад[...]

Чарговая VI навуковая канферэнцыя БГТ была прысвечаная праблеме калабарацыі, актуальнай для нашай краіны практычна ва ўсе перыяды яе гісторыі, уключна да сённяшняга дня. Галоўнай задачай, як і кожнай канферэнцыі Беларускага Гістарычнага Таварыства, было акцэнтаванне ўвагі навуковай грамадскасці на канкрэтнай слаба даследаванай тэме гісторыі Беларусі, дзеля актывізацыі яе вывучэння. Арганізацыя абрадаў праводзілася паводле адпрацава най ужо схемы. Найперш с[...]

На 2005 г. прыпаў 80-гадовы юбілей стварэння Беларускай сялянска-работніцкай Грамады. Беларускае гістарычнае таварыства адзначыла яго правядзеннем V міжнароднай навуковай канферэнцыі “Беларуская сялянска-работніцкая Грамада ў кантэксце нацыянальнага Адраджэння ХІХ – ХХ ст.” Галоўнай мэтаю канферэнцыі было абмеркаванне найбольш актуальных пытанняў гісторыі БСРГ і нацыянальнага Адраджэння ў 19 – 20 ст. У прыватнасці, у цэнтры ўвагі даследчыкаў апынуліся праб[...]

Міжнародны навуковы семінар “Другая сусветная вайна ў калектыўнай памяці беларусаў, літоўцатувісаў, палякаў” арганізавалі: Беларускае гістарычнае таварыства сумесна з Беластоцкім аддзяленнем Польскага гістарычнага таварыства пры падтрымцы Польска-амерыканскага фонду свабоды. Нагодай для размовы пра памяць трох суседніх народаў стала 60-я гадавіна заканчэння Другой сусветнай вайны. Удзел у семінары прынялі выкладчыкі школаў і ВНУ Гародні (усяго больш 20 чал[...]

IV навуковая канферэнцыя БГТ Беларуская гістарыяграфія часоў БССР* была прысвечана пераважна феномену беларускай савецкай гістарыяграфіі. Абранне гэтай праблематыкі тлумачылася тым, што ў сучаснай айчыннай гістарычнай навуцы назіраюцца відавочныя спробы рэабілітацыі ідэалагемаў савецкай гісторыі. Прадстаўнікі ўладных структураў спрабуюць адрадзіць добравядомую з часоў БССР дырэктыўную гісторыю, мэтаю якой з’яўляецца не пошук ісціны, а абслугоўванне чарговы[...]

Рашэнне пра правядзенне ІІІ навуковай канферэнцыі* Беларускага гістарычнага таварыства (БГТ), прысвечанай праблеме тэрміналогіі айчыннай гістарычнай навукі, было прынята ў Магілёве ў лістападзе 2001 г. на пасяджэнні Выканкама БГТ. Арганізацыйны камітэт канферэнцыі складаўся з сяброў Выканкама Валянціна Голубева, Аляксандра Краўцэвіча і Алеся Смаленчука. У якасці месца правядзення канферэнцыі планаваўся гістарычны факультэт БДУ. Аднак на нашае здзіўленне дэ[...]

Віцебск атрымаў Магдэбургскае права толькі ў 1597 г., калі большасць буйных мейскіх паселішчаў ВКЛ ужо працяглы час карысталася яго нормамі. Гэта здаўна выклікала здзіўленне і прыцягвала ўвагу даследчыкаў1. На наш погляд прычыны “спазнення” крыюцца ў асаблівасцях урбаністычных працэсаў рэгіёна. У 16 ст. у Віцебску склалася і функцыянавала ўласная арыгінальная мадэль мейскага права, якая ва ўмовах несупынных канфліктаў ВКЛ з Маскоўскай дзяржавай была больш [...]

Том 7 ”Гістарычнага Альманаху” прысвечаны публікацыі матэрыялаў ІІ навуковай канферэнцыі Беларускага Гістарычнага Таварыства ”Праблемы перыядызацыі гісторыі Беларусі”, якая адбылася 23 – 25 лістапада 2001 г. у Магілёве. Публікуюцца не толькі навуковыя даклады і паведамленні, але і пытанні да выступоўцаў, іх адказы, а таксама выступы ў дыскусіі. Як звычайна, не ўсе аб’яўленыя ў праграме выступоўцы змаглі прыехаць на канферэнцыю, таксама не ўсе з тых, хто вы[...]

Гэты том „Гістарычнага Альманаха” прысвячаецца памяці беларускага гісторыка Міхася Восіпавіча Біча (1937-1999). 27 траўня 2002 г. Міхасю Бічу споўнілася б 65 гадоў. Раптоўная смерць перарвала навуковую і грамадскую дзейнасць чалавека, які ў другой палове 80-х – на пачатку 90-х г. быў адным з найбольш актыўных прыхільнікаў пераменаў у беларускай гістарычнай навуцы. Якраз ён непасрэдна прычыніўся да краху пракамуністычнай і прарасейскай трактоўкі беларускай [...]

Сёння ў гістарычнай навуцы Беларусі даволі востра дыскутуецца пытанне пра пачаткі беларускай дзяржаўнасці і гістарычнай самаідэнтычнасці насельніцтва беларускіх земляў у эпоху сярэднявечча. Некаторыя гісторыкі ўвогуле адмаўляюць тэзу пра тое, што насельніцтва Беларусі ўспрымала у 15 - 17 стст. Кіеўскую Русь як пачатковы перыяд уласнай дзяржаўнасці. Калыскай будучай Беларусі яны лічаць толькі Полацкае княства. Прычым яно разглядаецца як цалкам незалежная дз[...]